Nieuwe RIVM-cijfers laten zien dat ruim een derde van Nederland kraanwater krijgt met hogere pfas-waarden dan het instituut zelf adviseert. Wat betekent dat concreet, en wat kun je er zelf aan doen?
Uit een dinsdag gepresenteerde analyse blijkt dat ruim een derde van de Nederlanders drinkwater krijgt met hogere pfas-waarden dan het RIVM aanvaardbaar vindt. Vooral in delen van Noord- en Zuid-Holland liggen de gemeten concentraties duidelijk boven het advies — al benadrukken zowel het RIVM als de drinkwaterbedrijven dat het water volgens de huidige wettelijke norm nog steeds veilig te drinken is.
Vooral Noord-Holland valt op met verhoogde concentraties:
| Regio | Gemeten pfas | RIVM-advies |
|---|---|---|
| IJmuiden / Zaandam | 14,3 ng/l | 4,4 ng/l |
| Alkmaar / Den Helder | 11,6 ng/l | 4,4 ng/l |
| Den Haag e.o. | 8,3 – 8,7 ng/l | 4,4 ng/l |
| Amsterdam | 9,3 ng/l | 4,4 ng/l |
| Rijnmond | 6,6 ng/l | 4,4 ng/l |
Rond IJmuiden en Zaandam is dus ruim drie keer zoveel pfas gemeten als het RIVM adviseert. Ter vergelijking: de huidige wettelijke Europese norm ligt op 100 ng/l — al deze regio's zitten daar nog ruim onder. Het verschil tussen "voldoet aan de wet" en "voldoet aan het nieuwste gezondheidsadvies" is dus behoorlijk groot, en dat is precies waar de onrust vandaan komt.
Pfas is een verzamelnaam voor duizenden chemische stoffen die nauwelijks afbreken in milieu en lichaam — vandaar de bijnaam "forever chemicals". Ze worden veel gebruikt in water- en vetafstotende producten en worden in verband gebracht met een verzwakt immuunsysteem en een verhoogde kans op kanker. Het RIVM stelde eerder al vast dat vrijwel iedereen in Nederland te veel pfas in het bloed heeft.
De toezichthouder ILT waarschuwde kort geleden al voor een sluipende vervuiling van drinkwaterbronnen, en minister Karremans zegt de vervuiling te willen terugdringen via een Europees pfas-verbod — wetgeving die naar verwachting nog jaren op zich laat wachten. Met andere woorden: dit is een probleem dat via de bron (industrie, regelgeving) alleen op de lange termijn wordt opgelost. Wie er nu al iets aan wil doen, kijkt onvermijdelijk naar wat er thuis, aan de eigen kraan, mogelijk is.
Hier moeten we eerlijk zijn: niet elk waterfilter is gebouwd of getest om specifiek pfas te verwijderen. Voor gegarandeerd hoge pfas-verwijdering staan omgekeerde-osmosesystemen te boek als de meest onderzochte en betrouwbare optie, al zijn die duurder en verliezen ze ook nuttige mineralen (die er vervolgens weer aan toegevoegd moeten worden).
Filters met actieve kool — zoals de laag zilver-geïmpregneerde actieve kool in het vijfstappenproces van Aqualine — kunnen bepaalde pfas-verbindingen gedeeltelijk terughouden, naast waar ze sowieso al goed in zijn: chloor, zware metalen en veel microplastics groter dan de filterfijnheid. Dat is geen garantie op 100% pfas-verwijdering, maar wel een reductie van je algehele blootstelling aan een reeks ongewenste stoffen in je kraanwater — inclusief, maar niet uitsluitend, een deel van de pfas.
Wie zich puur en alleen op pfas wil richten, kijkt dus het meest gericht naar omgekeerde osmose. Wie liever in één keer breder filtert — chloor, zware metalen, bacteriën, microplastics, én een gedeeltelijke reductie van pfas — vindt in een uitgebreider systeem als Aqualine een praktische middenweg, zonder de extra kosten en het waterverlies van omgekeerde osmose.
Veelgestelde vragen
Volgens het RIVM en de drinkwaterbedrijven blijft het water veilig te drinken — de gemeten waarden liggen ver onder de wettelijke norm van 100 ng/l. Ze liggen wel boven het nieuwere, strengere gezondheidsadvies van 4,4 ng/l, vooral in delen van Noord- en Zuid-Holland.
Nee, niet elk filter en niet volledig. Actieve kool — zoals in het Aqualine-systeem — kan bepaalde pfas-verbindingen wel gedeeltelijk terughouden, maar voor gegarandeerd hoge verwijdering van pfas specifiek zijn omgekeerde-osmosesystemen het meest onderzocht en betrouwbaar.
Pfas zijn chemische stoffen die nauwelijks afbreken en via industrie, blusschuim en consumentenproducten in bodem en grondwater terechtkomen. Eenmaal daar verdwijnen ze vrijwel niet meer vanzelf.
Het vijfstappenproces van Aqualine filtert chloor, zware metalen, bacteriën en microplastics, en reduceert daarnaast een deel van de pfas — zonder het waterverlies van omgekeerde osmose.
Verder lezen
Waterfiltertank.nl is een onafhankelijke informatie- en vergelijkingssite. Bij een aankoop via onze links naar Tradeline kunnen wij een commissie ontvangen — dit heeft geen invloed op de prijs die jij betaalt. Cijfers in dit artikel zijn gebaseerd op een RIVM-analyse gepresenteerd op 22 september 2026.